Some content in this article was created with AI assistance. Please verify as needed.

数学题目

问题(2008 年江西)

已知函数
$$
f(x) = \frac{1}{\sqrt{1+x}} + \frac{1}{\sqrt{1+a}} + \sqrt{\frac{ax}{ax+8}}, \qquad x\in(0,+\infty).
$$
求证:对任意正数 $a$,始终有 $1<f(x)<2$.

原问题可以自然转换为如下的三元不等式:

对任意满足 $u,v,w>0$, $uvw=8$ 的实数 $u,v,w$,证明
$$
1 < \frac1{\sqrt{1+u}} + \frac1{\sqrt{1+v}} + \frac1{\sqrt{1+w}} < 2.
$$

自然语言证明

下面用自然语言给出这道题的证明。

从证明的角度来说,下面的推导会显得非常啰嗦,但是这里的目的是为了与 Lean 代码中的四个引理/定理的证明内容保持对应。

根式改写(引理)

对任意 $t>0$,有恒等式

$$
\sqrt{\frac{t}{t+8}} = \frac1{\sqrt{1+\frac8t}}.
$$

这是因为 $1 + 8/t = (t+8)/t$,两边取平方根的倒数即得。

三元不等式下界(引理)

已知 $u,v,w>0$ 且 $uvw=8$. 令

$$
p=\frac1{\sqrt{1+u}}, \qquad q=\frac1{\sqrt{1+v}}, \qquad r=\frac1{\sqrt{1+w}}.
$$

由 $u>0$ 知 $\sqrt{1+u}>1$,从而 $p\in(0,1)$. 对 $q,r$ 同理,因此

$$
0<p,q,r<1.
$$

由 $p^2 = 1/(1+u)$ 得

$$
1-p^2 = u p^2.
$$

同理

$$
1-q^2 = v q^2, 1-r^2 = w r^2.
$$

三式相乘并利用 $uvw=8$:

$$
(1-p^2)(1-q^2)(1-r^2) = 8p^2q^2r^2. \tag{1}
$$

下面证明 $p+q+r>1$. 反设 $p+q+r \le 1$.

由 $q(1-r)>0$, $r(1-q)>0$ 相加得

$$
2qr < q+r.
$$

结合假设有

$$
2qr < 1-p.
$$

又因为

$$
1-p^2 = (1-p)(1+p) > 1-p.
$$

$$
2qr < 1-p^2.
$$

循环得

$$
2pr < 1-q^2, 2pq < 1-r^2.
$$

三式相乘:

$$
(2qr)(2pr)(2pq) < (1-p^2)(1-q^2)(1-r^2).
$$

左边即 $8p^2q^2r^2$,与式 (1) 矛盾。故 $p+q+r>1$.

三元不等式上界(引理)

前置条件与下界相同(同一定义 $p,q,r$,同一乘积恒等式 (1))。下面证明 $p+q+r<2$.

反设 $p+q+r \ge 2$.

由 $(1-q)(1-r)>0$ 得

$$
q+r-1 < qr.
$$

结合假设有 $1-p < qr$.

又因为

$$
1+p<2.
$$

$$
1-p^2 = (1-p)(1+p) < 2qr.
$$

循环得

$$
1-q^2 < 2pr, 1-r^2 < 2pq.
$$

三式相乘:

$$
(1-p^2)(1-q^2)(1-r^2) < (2qr)(2pr)(2pq) = 8p^2q^2r^2,
$$

与式 (1) 矛盾。故 $p+q+r<2$.

原题(定理)

取 $u=x$, $v=a$, $w=8/(ax)$. 由 $a,x>0$ 知 $u,v,w>0$,且 $uvw = 8$.

原式第三项可以改写为:

$$
\sqrt{(a x)/(a x+8)} = 1/\sqrt{1+8/(a x)}.
$$

于是原式化为

$$
\frac1{\sqrt{1+u}} + \frac1{\sqrt{1+v}} + \frac1{\sqrt{1+w}}.
$$

由下界引理知其 $>1$,由上界引理知其 $<2$,原不等式得证。

Lean 证明

证明分成四个部分:

  • sqrt_ratio_eq_inv_sqrt:根式改写引理。
  • three_variable_gt_one:三元不等式下界,纯代数证明。
  • three_variable_lt_two:三元不等式上界,纯代数证明。
  • jiangxi_2008:主定理,完成变量代换并调用以上三个引理。

完整源码如下:

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
import Mathlib

/-!
# 2008 年江西高考根式不等式

设 a > 0, x > 0,证明

1 <
1 / sqrt (1 + x)
+ 1 / sqrt (1 + a)
+ sqrt (a*x / (a*x + 8))
< 2.

形式化分成四个部分:

1. `sqrt_ratio_eq_inv_sqrt`
证明第三项所需的根式恒等式。

2. `three_variable_gt_one`
三元不等式下界 p+q+r > 1(纯代数证明)。

3. `three_variable_lt_two`
三元不等式上界 p+q+r < 2(纯代数证明)。

4. `jiangxi_2008`
主定理:完成变量代换,代入以上引理。
-/


/--
# `sqrt_ratio_eq_inv_sqrt`:根式改写

对任意 t > 0,有恒等式:

√(t/(t+8)) = 1/√(1+8/t).

这是因为 1 + 8/t = (t+8)/t,两边取平方根的倒数即得.
-/
lemma sqrt_ratio_eq_inv_sqrt
(t : ℝ)
(ht : 0 < t) :
Real.sqrt (t / (t + 8))
=
1 / Real.sqrt (1 + 8 / t) := by

have ht8 : 0 < t + 8 := by
linarith

/-
首先证明

1 + 8/t = (t+8)/t.
-/

have hrewrite :
1 + 8 / t = (t + 8) / t := by
field_simp [ne_of_gt ht]

/-
分别使用

sqrt(x/y) = sqrt(x)/sqrt(y)

改写等式两边。
-/

rw [Real.sqrt_div (le_of_lt ht)]
rw [hrewrite]
rw [Real.sqrt_div (le_of_lt ht8)]

/-
为 field_simp 提供两个平方根非零的条件。
-/

have hsqrt_t :
Real.sqrt t ≠ 0 := by
exact ne_of_gt (Real.sqrt_pos_of_pos ht)

have hsqrt_t8 :
Real.sqrt (t + 8) ≠ 0 := by
exact ne_of_gt (Real.sqrt_pos_of_pos ht8)

field_simp [hsqrt_t, hsqrt_t8]


/--
# `three_variable_gt_one`:三元不等式下界

已知 u,v,w > 0 且 uvw = 8. 令 p = 1/√(1+u), q = 1/√(1+v), r = 1/√(1+w).

由 u > 0 知 √(1+u) > 1,从而 p ∈ (0,1). 对 q,r 同理.

由 p² = 1/(1+u) 可得 1-p² = u·p². 同理 1-q² = v·q², 1-r² = w·r².
三式相乘并利用 uvw = 8:

(1-p²)(1-q²)(1-r²) = (uvw)(p²q²r²) = 8p²q²r².

反设 p+q+r ≤ 1,通过不等式放大和相乘导出 8p²q²r² < (1-p²)(1-q²)(1-r²),
与上式矛盾. 故 1 < p+q+r.
-/
lemma three_variable_gt_one
{p q r : ℝ}
(hp0 : 0 < p)
(hp1 : p < 1)
(hq0 : 0 < q)
(hq1 : q < 1)
(hr0 : 0 < r)
(hr1 : r < 1)
(hprod :
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
=
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2) :
1 < p + q + r := by

/-
首先证明各平方差严格为正.
-/

have hpSq : 0 < 1 - p ^ 2 := by
have h :
0 < (1 - p) * (1 + p) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hp1
· linarith
nlinarith

have hqSq : 0 < 1 - q ^ 2 := by
have h :
0 < (1 - q) * (1 + q) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hq1
· linarith
nlinarith

have hrSq : 0 < 1 - r ^ 2 := by
have h :
0 < (1 - r) * (1 + r) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hr1
· linarith
nlinarith

/-
乘积 2*q*r, 2*p*r, 2*p*q 都严格为正.
-/

have h2qr : 0 < 2 * q * r := by
positivity

have h2pr : 0 < 2 * p * r := by
positivity

have h2pq : 0 < 2 * p * q := by
positivity

/-
反设 p+q+r ≤ 1.
-/

by_contra h

have hsum : p + q + r ≤ 1 := by
exact le_of_not_gt h

/-
由 q(1-r) + r(1-q) > 0 得到 2qr < q+r.
-/

have hqr : 2 * q * r < q + r := by
have h1 : 0 < q * (1 - r) := by
apply mul_pos hq0
exact sub_pos.mpr hr1

have h2 : 0 < r * (1 - q) := by
apply mul_pos hr0
exact sub_pos.mpr hq1

nlinarith

have hpr : 2 * p * r < p + r := by
have h1 : 0 < p * (1 - r) := by
apply mul_pos hp0
exact sub_pos.mpr hr1

have h2 : 0 < r * (1 - p) := by
apply mul_pos hr0
exact sub_pos.mpr hp1

nlinarith

have hpq : 2 * p * q < p + q := by
have h1 : 0 < p * (1 - q) := by
apply mul_pos hp0
exact sub_pos.mpr hq1

have h2 : 0 < q * (1 - p) := by
apply mul_pos hq0
exact sub_pos.mpr hp1

nlinarith

/-
由 p+q+r ≤ 1 以及 2qr < q+r,得到 2qr < 1-p.
循环地得到另外两个不等式.
-/

have hp' : 2 * q * r < 1 - p := by
linarith

have hq' : 2 * p * r < 1 - q := by
linarith

have hr' : 2 * p * q < 1 - r := by
linarith

/-
从 2qr < 1-p 推出 2qr < 1-p^2.
利用 1-p^2 = (1-p) + p(1-p) 且 p(1-p) > 0.
-/

have hp : 2 * q * r < 1 - p ^ 2 := by
have haux : 0 < p * (1 - p) := by
apply mul_pos hp0
exact sub_pos.mpr hp1
nlinarith

have hq : 2 * p * r < 1 - q ^ 2 := by
have haux : 0 < q * (1 - q) := by
apply mul_pos hq0
exact sub_pos.mpr hq1
nlinarith

have hr : 2 * p * q < 1 - r ^ 2 := by
have haux : 0 < r * (1 - r) := by
apply mul_pos hr0
exact sub_pos.mpr hr1
nlinarith

/-
Lean 不会自动将三个严格不等式直接相乘.
因此先乘前两个:(2qr)(2pr) < (1-p^2)(1-q^2).
-/

have hpq_mul :
(2 * q * r) * (2 * p * r)
<
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) := by
calc
(2 * q * r) * (2 * p * r)
<
(1 - p ^ 2) * (2 * p * r) := by
exact mul_lt_mul_of_pos_right hp h2pr

_ <
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) := by
exact mul_lt_mul_of_pos_left hq hpSq

/-
再乘第三个不等式.
-/

have hpqr_mul :
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q)
<
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2) := by
calc
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q)
<
((1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2)) * (2 * p * q) := by
exact mul_lt_mul_of_pos_right hpq_mul h2pq

_ <
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2) := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_left
hr
(mul_pos hpSq hqSq)

/-
左边整理为 8 p^2 q^2 r^2,与 hprod 矛盾.
-/

have hcontra :
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2
<
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2) := by
calc
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2
=
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q) := by
ring

_ <
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2) := by
exact hpqr_mul

nlinarith [hprod]


/--
# `three_variable_lt_two`:三元不等式上界

前置条件与 `three_variable_gt_one` 相同:0 < p,q,r < 1 且乘积恒等式成立.

反设 p+q+r ≥ 2,通过不等式放大和相乘导出 (1-p²)(1-q²)(1-r²) < 8p²q²r²,
与乘积恒等式矛盾. 故 p+q+r < 2.
-/
lemma three_variable_lt_two
{p q r : ℝ}
(hp0 : 0 < p)
(hp1 : p < 1)
(hq0 : 0 < q)
(hq1 : q < 1)
(hr0 : 0 < r)
(hr1 : r < 1)
(hprod :
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
=
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2) :
p + q + r < 2 := by

/-
首先证明各平方差严格为正.
-/

have hpSq : 0 < 1 - p ^ 2 := by
have h :
0 < (1 - p) * (1 + p) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hp1
· linarith
nlinarith

have hqSq : 0 < 1 - q ^ 2 := by
have h :
0 < (1 - q) * (1 + q) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hq1
· linarith
nlinarith

have hrSq : 0 < 1 - r ^ 2 := by
have h :
0 < (1 - r) * (1 + r) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hr1
· linarith
nlinarith

/-
乘积 2*q*r, 2*p*r, 2*p*q 都严格为正.
-/

have h2qr : 0 < 2 * q * r := by
positivity

have h2pr : 0 < 2 * p * r := by
positivity

have h2pq : 0 < 2 * p * q := by
positivity

/-
反设 2 ≤ p+q+r.
-/

by_contra h

have hsum : 2 ≤ p + q + r := by
exact le_of_not_gt h

/-
由 (1-q)(1-r) > 0 得到 q+r-1 < qr.
-/

have hqr_aux : q + r - 1 < q * r := by
have haux :
0 < (1 - q) * (1 - r) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hq1
· exact sub_pos.mpr hr1

nlinarith

have hpr_aux : p + r - 1 < p * r := by
have haux :
0 < (1 - p) * (1 - r) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hp1
· exact sub_pos.mpr hr1

nlinarith

have hpq_aux : p + q - 1 < p * q := by
have haux :
0 < (1 - p) * (1 - q) := by
apply mul_pos
· exact sub_pos.mpr hp1
· exact sub_pos.mpr hq1

nlinarith

/-
由 2 ≤ p+q+r 可得 1-p ≤ q+r-1.
再结合 q+r-1 < qr,得到 1-p < qr.
-/

have hp' : 1 - p < q * r := by
linarith

have hq' : 1 - q < p * r := by
linarith

have hr' : 1 - r < p * q := by
linarith

/-
由 1-p < qr, 1+p < 2 得到 1-p^2 < 2qr.
-/

have hp : 1 - p ^ 2 < 2 * q * r := by
calc
1 - p ^ 2
=
(1 - p) * (1 + p) := by
ring

_ <
(q * r) * (1 + p) := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_right
hp'
(by linarith)

_ <
(q * r) * 2 := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_left
(by linarith)
(mul_pos hq0 hr0)

_ = 2 * q * r := by
ring

have hq : 1 - q ^ 2 < 2 * p * r := by
calc
1 - q ^ 2
=
(1 - q) * (1 + q) := by
ring

_ <
(p * r) * (1 + q) := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_right
hq'
(by linarith)

_ <
(p * r) * 2 := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_left
(by linarith)
(mul_pos hp0 hr0)

_ = 2 * p * r := by
ring

have hr : 1 - r ^ 2 < 2 * p * q := by
calc
1 - r ^ 2
=
(1 - r) * (1 + r) := by
ring

_ <
(p * q) * (1 + r) := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_right
hr'
(by linarith)

_ <
(p * q) * 2 := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_left
(by linarith)
(mul_pos hp0 hq0)

_ = 2 * p * q := by
ring

/-
分两次将三个不等式相乘.
-/

have hpq_mul :
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2)
<
(2 * q * r) * (2 * p * r) := by
calc
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2)
<
(2 * q * r) * (1 - q ^ 2) := by
exact mul_lt_mul_of_pos_right hp hqSq

_ <
(2 * q * r) * (2 * p * r) := by
exact mul_lt_mul_of_pos_left hq h2qr

have hpqr_mul :
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
<
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q) := by
calc
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
<
((2 * q * r) * (2 * p * r)) * (1 - r ^ 2) := by
exact mul_lt_mul_of_pos_right hpq_mul hrSq

_ <
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q) := by
exact
mul_lt_mul_of_pos_left
hr
(mul_pos h2qr h2pr)

have hcontra :
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
<
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2 := by
calc
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
<
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q) := by
exact hpqr_mul

_ =
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2 := by
ring

nlinarith [hprod]


/--
# `jiangxi_2008`:原题

取 u = x, v = a, w = 8/(a*x). 由 a,x > 0 知 u,v,w > 0,且 uvw = x·a·8/(a·x) = 8.

定义 p = 1/√(1+u), q = 1/√(1+v), r = 1/√(1+w).
验证 0 < p,q,r < 1 以及乘积恒等式 (1-p²)(1-q²)(1-r²) = 8p²q²r².

原式第三项按 `sqrt_ratio_eq_inv_sqrt` 改写为 1/√(1+8/(a*x)).
于是原式 = p+q+r,由 `three_variable_gt_one` 知 > 1,由 `three_variable_lt_two` 知 < 2.
-/
theorem jiangxi_2008
(a x : ℝ)
(ha : 0 < a)
(hx : 0 < x) :
1
<
1 / Real.sqrt (1 + x)
+ 1 / Real.sqrt (1 + a)
+ Real.sqrt (a * x / (a * x + 8))

1 / Real.sqrt (1 + x)
+ 1 / Real.sqrt (1 + a)
+ Real.sqrt (a * x / (a * x + 8))
< 2 := by

/-
因为 a > 0 且 x > 0,所以 a*x > 0.
-/

have hax : 0 < a * x :=
mul_pos ha hx

/-
改写第三项根式.
-/

rw [sqrt_ratio_eq_inv_sqrt (a * x) hax]

/-
令 u = x, v = a, w = 8/(a*x) 并定义 p,q,r.
-/

let u := x
let v := a
let w := 8 / (a * x)

have hu : 0 < u := hx
have hv : 0 < v := ha
have hw : 0 < w := div_pos (by norm_num) hax

have huvw : u * v * w = 8 := by
dsimp [u, v, w]
field_simp [ne_of_gt ha, ne_of_gt hx]

let p := 1 / Real.sqrt (1 + u)
let q := 1 / Real.sqrt (1 + v)
let r := 1 / Real.sqrt (1 + w)

/-
证明各平方根严格为正:√(1+u) > 0 等.
-/

have hsu0 : 0 < Real.sqrt (1 + u) :=
Real.sqrt_pos_of_pos (by linarith)

have hsv0 : 0 < Real.sqrt (1 + v) :=
Real.sqrt_pos_of_pos (by linarith)

have hsw0 : 0 < Real.sqrt (1 + w) :=
Real.sqrt_pos_of_pos (by linarith)

/-
证明 √(1+u) > 1 等(由 u > 0 得 1+u > 1,平方根严格单调).
-/

have hsu1 : 1 < Real.sqrt (1 + u) := by
calc
1 = Real.sqrt 1 := by norm_num
_ < Real.sqrt (1 + u) := by
apply Real.sqrt_lt_sqrt
· norm_num
· linarith

have hsv1 : 1 < Real.sqrt (1 + v) := by
calc
1 = Real.sqrt 1 := by norm_num
_ < Real.sqrt (1 + v) := by
apply Real.sqrt_lt_sqrt
· norm_num
· linarith

have hsw1 : 1 < Real.sqrt (1 + w) := by
calc
1 = Real.sqrt 1 := by norm_num
_ < Real.sqrt (1 + w) := by
apply Real.sqrt_lt_sqrt
· norm_num
· linarith

/-
证明 0 < p,q,r < 1.
-/

have hp0 : 0 < p := by
dsimp [p]; exact div_pos (by norm_num) hsu0

have hq0 : 0 < q := by
dsimp [q]; exact div_pos (by norm_num) hsv0

have hr0 : 0 < r := by
dsimp [r]; exact div_pos (by norm_num) hsw0

have hp1 : p < 1 := by
dsimp [p]; exact (div_lt_one hsu0).2 hsu1

have hq1 : q < 1 := by
dsimp [q]; exact (div_lt_one hsv0).2 hsv1

have hr1 : r < 1 := by
dsimp [r]; exact (div_lt_one hsw0).2 hsw1

/-
计算 p², q², r²:p² = 1/(1+u) 等.
-/

have hp2 : p ^ 2 = 1 / (1 + u) := by
dsimp [p]
rw [div_pow, Real.sq_sqrt (by linarith : 01 + u)]
norm_num

have hq2 : q ^ 2 = 1 / (1 + v) := by
dsimp [q]
rw [div_pow, Real.sq_sqrt (by linarith : 01 + v)]
norm_num

have hr2 : r ^ 2 = 1 / (1 + w) := by
dsimp [r]
rw [div_pow, Real.sq_sqrt (by linarith : 01 + w)]
norm_num

/-
推导 1-p² = u·p² 等(用于代入 uvw = 8).
-/

have hup : 1 - p ^ 2 = u * p ^ 2 := by
rw [hp2]
field_simp [ne_of_gt (show 0 < 1 + u by linarith)]
ring

have hvq : 1 - q ^ 2 = v * q ^ 2 := by
rw [hq2]
field_simp [ne_of_gt (show 0 < 1 + v by linarith)]
ring

have hwr : 1 - r ^ 2 = w * r ^ 2 := by
rw [hr2]
field_simp [ne_of_gt (show 0 < 1 + w by linarith)]
ring

/-
乘积恒等式:(1-p²)(1-q²)(1-r²) = 8p²q²r².
-/

have hprod :
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
=
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2 := by
calc
(1 - p ^ 2) * (1 - q ^ 2) * (1 - r ^ 2)
=
(u * p ^ 2) * (v * q ^ 2) * (w * r ^ 2) := by
rw [hup, hvq, hwr]
_ =
(u * v * w) * (p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2) := by
ring
_ =
8 * (p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2) := by
rw [huvw]
_ =
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2 := by
ring

/-
分别应用上下界引理,再展开 p,q,r,u,v,w 的定义.
-/

have h_gt_one : 1 < p + q + r :=
three_variable_gt_one hp0 hp1 hq0 hq1 hr0 hr1 hprod

have h_lt_two : p + q + r < 2 :=
three_variable_lt_two hp0 hp1 hq0 hq1 hr0 hr1 hprod

exact And.intro (by simpa [p, q, r, u, v, w] using h_gt_one)
(by simpa [p, q, r, u, v, w] using h_lt_two)

关键命令说明

ring 用于验证交换环中的多项式恒等式。例如

1
2
3
(2 * q * r) * (2 * p * r) * (2 * p * q)
=
8 * p ^ 2 * q ^ 2 * r ^ 2

对人而言只需直接展开;在 Lean 中可以写成 by ring.

field_simp 用于清除分母。例如证明

$$
1 - \frac1{1+u} = u \frac1{1+u}
$$

Lean 需要明确知道 $1+u \ne 0$。因此代码写成

1
2
3
4
field_simp [
ne_of_gt (show 0 < 1 + u by linarith)
]
<;> ring

nlinarith 适合处理多项式形式的等式和不等式。例如,由 $q(1-r)>0$, $r(1-q)>0$ 推出 $2qr<q+r$,可以写成 nlinarith.

不过,nlinarith 通常不会自动完成这样的推理:

$$
a<b,; c<d ;\Longrightarrow; ac<bd,
$$

因为该结论还依赖各个因子的正负性。因此在代码中,严格不等式相乘仍然需要显式使用 mul_lt_mul_of_pos_leftmul_lt_mul_of_pos_right.

positivity 用于自动证明由已知正数构成的表达式仍然为正。例如,已知 hq0 : 0 < qhr0 : 0 < r 以后,可以自动证明

1
2
have h2qr : 0 < 2 * q * r := by
positivity

但对于更复杂的正性问题,仍然需要手动给出证明。